Roma’daki “delikli kavanoz”dan, Kosta Rika’daki açıklanamayan 1,8 metrelik taş kürelere kadar bazı eserlerin kökenleri ve kullanım alanları onlarca yıl süren çalışmalara rağmen, hala bilinmiyor.
Arkeoloji, geçmişi keşfetme sanatıdır; ancak bazı eserler, modern tekniklerle bile tam olarak açıklanamamaktadır. İşte arkeologların hala üzerinde kafa yorduğu beş gizemli tarihi eser:
Towie Topu: İskoçya’nın Neolitik Dönemine Ait Gizem
İskoçya’nın Neolitik döneminden kalma, üzerinde karmaşık desenler bulunan Towie Topu, 1860 yılında keşfedilmiştir. Yaklaşık 5 bin yıl öncesine dayanan bu eser, arkeologlar için büyük bir merak konusudur. Yapılış amacı ve kullanım alanı hala bilinmeyen bu taş top, İskoçya’nın doğu kıyılarında bulunan 430’dan fazla benzeri arasında sadece bir tanesidir.
Antikythera Mekanizması: Eski Yunan’dan Karmaşık Bir Cihaz
Antikythera mekanizması, M.Ö. 200 civarında yapılmış ve 1901 yılında Yunanistan’ın Antikythera adası yakınlarında bir gemi enkazında bulunmuştur. Astronomik pozisyonları ve güneş tutulmalarını tahmin etmek için kullanılan bu eski Yunan analog bilgisayarının, Olimpiyat Oyunları’nın dört yıllık döngüsünü takip etmek amacıyla da kullanıldığı düşünülmektedir. Ancak, mekanizmanın tam amacı ve nasıl çalıştığı konusunda hala tartışmalar devam etmektedir.
Delikli Kavanoz: Antik Roma’dan Çözülemeyen Bir Bulmaca
1800 yıllık olduğu tahmin edilen Delikli Kavanoz, Roma’da bulunduğunda 180 parçaya ayrılmış haldeydi. Uzun süren restorasyon çalışmaları sonrasında bir araya getirilse de kavanozun asıl kullanım amacı hala belirsizdir. Bazı teoriler, bu kavanozun fındık farelerini saklamak için kullanıldığını öne sürse de, diğer fındık fareleri kavanozlarından farklılıklar gösterdiği için bu teori kesinlik kazanmamıştır.
Roma Dodekaedrleri: Gizemli 12 Yüzlü Nesneler
Antik Roma döneminden kalan ve yaklaşık 2 bin yıl öncesine tarihlenen Roma dodekaedrleri, her biri 12 yüzlü metal nesnelerdir. Çeşitli boyutlarda ve süslemelerle bulunan bu nesnelerin ne için kullanıldığı konusunda net bir bilgi yoktur. Astrolojik, dini, ölçüm veya askeri amaçlar için kullanılmış olabilecekleri düşünülse de, bu antik nesnelerin gerçek kullanım amacı hala gizemini korumaktadır.
Bu tarihi eserler, geçmişin gizemlerini günümüze taşıyor ve arkeologların çözüm bulma çabaları devam ediyor. Ancak, bazı eserlerin sırları belki de hiçbir zaman tam olarak açığa çıkmayacak.
