Chad imekuwa nchi ya hivi karibuni kutangaza mpango wa kujiondoa katika Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC), ikisema kuwa ufanisi wa mahakama hiyo ni mdogo na usio sawa, huku shughuli zake zikielekezwa zaidi barani Afrika.
Haya yanajiri baada ya Venezuela, Burkina Faso, Mali na Niger, ambazo pia zimeanza mchakato wa kujiondoa katika ICC yenye makao yake mjini The Hague, Uholanzi.
Mahakama hiyo ina jukumu la kuwafungulia mashtaka watu binafsi wanaotuhumiwa kwa uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu.
Siku ya Ijumaa, nchi wanachama wa ICC zilipiga kura ya kumwondoa mwendesha mashtaka mkuu, Karim Khan, kufuatia madai yanayopingwa kwamba alimnyanyasa kingono mfanyakazi mmoja wa kike wa ofisi yake.
Khan, mwenye umri wa miaka 56, amekanusha tuhuma hizo. Wakili wake amesema atapinga madai hayo kupitia njia za kisheria.
“ICC inalenga Afrika”
Katika taarifa iliyotolewa Jumatatu, msemaji wa serikali ya Chad alisema uamuzi huo umefikiwa baada ya tathmini ya kina ya namna ICC ilivyofanya kazi tangu ilipoanza shughuli zake mwaka 2002, pamoja na rekodi yake ambayo, kwa mujibu wa serikali hiyo, inaonyesha ufanisi mdogo na usio sawa.
Serikali ya Chad pia iliikosoa ICC kwa kile ilichosema ni kuelekeza shughuli zake zaidi kwa nchi za Afrika.
Kwa mujibu wa serikali hiyo, kati ya uchunguzi 13 ulioanzishwa na ICC tangu kuanza kutumika kwake, uchunguzi tisa unahusu nchi za Afrika, huku minne pekee ikihusu maeneo mengine ya dunia, lakini bila kufikia maendeleo ya maana.
Aidha, ilisema kuwa watu saba pekee ndio walioko kizuizini chini ya ICC, na sita kati yao wanashtakiwa katika kesi zinazohusiana na nchi za Afrika.
Marekani imetoa ombi kwa Chad
Kwa mujibu wa taarifa iliyochapishwa wiki iliyopita kwenye tovuti rasmi ya Waziri wa Mambo ya Nje wa Chad, uamuzi wa kujiondoa ICC ulifuatia ombi kutoka Marekani.
Taarifa hiyo imeeleza kuwa Naibu Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani anayeshughulikia masuala ya Afrika alimwomba Waziri wa Mambo ya Nje wa Chad kutathmini upya uanachama wa nchi hiyo katika ICC wakati wa mazungumzo ya simu yaliyofanyika Alhamisi.
“Upande wa Marekani ulieleza wasiwasi wake kuhusu namna taasisi hii inavyofanya kazi na ukaitaka Chad kutathmini upya uamuzi wake wa kujiunga na Mkataba wa Roma,” ilisema taarifa hiyo.
Hata hivyo, siku ya Ijumaa Waziri wa Mambo ya Nje wa Chad, Abdoulaye Sabre Fadoul, aliiambia Shirika la Habari la AFP kwamba uamuzi wa kujiondoa ICC haukufanywa kwa ombi la Marekani.
“Chombo cha ukandamizaji wa ukoloni mamboleo”
Siku ya Ijumaa, Venezuela pia ilitangaza kujiondoa ICC, ikidai mahakama hiyo ina upendeleo katika utendaji wake.
Tangazo hilo limekuja wakati ICC inaendelea kuchunguza madai ya uhalifu dhidi ya ubinadamu unaodaiwa kufanyika chini ya utawala wa Rais wa Venezuela, Nicolas Maduro.
Kwa upande wao, Burkina Faso, Mali na Niger zimeitaja ICC kuwa ni “chombo cha ukandamizaji wa ukoloni mamboleo mikononi mwa ubeberu.”
Mapema mwezi huu, chombo cha utendaji cha ICC kilieleza wasiwasi wake kuhusu uamuzi wa nchi hizo tatu za Afrika Magharibi kujiondoa katika mahakama hiyo.
