Wani sabon yunkuri na kasa da kasa na kira ga Bankin Duniya da reshen sa na masu zaman kansu, wato IFC, da su sake duba yadda suke zuba jari a bangaren noma a Afirka. Fiye da kungiyoyi 30 na farar hula ne ke goyon bayan wannan kira, inda suke son a karkata daga manyan gonakin kiwon dabbobi na masana’antu zuwa tsarin noma mai dorewa wanda kananan manoma ke jagoranta.
A yayin tarukan bazara na Bankin Duniya da IFC a New York, an gudanar da gangami a kasashe 25 domin nuna damuwa kan yadda ake ci gaba da saka biliyoyin daloli a manyan gonakin kiwon dabbobi. Masu fafutuka sun ce irin wannan zuba jari na da alaka da lalacewar muhalli, raguwar halittu, barazanar lafiyar jama’a, da kuma karuwar matsalar rashin wadataccen abinci.
A tsakiyar wannan shawara akwai tsarin agroecology, wanda ke mai da hankali kan lafiyar kasa, bambancin amfanin gona, kiyaye ruwa, da kuma amfani da ilimin al’umma. Ana jaddada cewa kananan manoma, makiyaya da masunta su ne ke samar da mafi yawan abincin Afirka, kuma tsarin su ya fi jurewa kalubale fiye da na masana’antu. Duk da haka, rahotanni sun nuna cewa Bankin Duniya ya zuba kusan dala biliyan 1.4 a irin wadannan ayyuka tsakanin 2023–2024, yayin da IFC ta amince da kusan dala biliyan 2 daga 2020 zuwa 2025.
Masu suka sun ce manyan gonaki na tarwatsa arziki zuwa hannun ‘yan kadan tare da cutar da kananan manoma da muhalli. A maimakon haka, suna ganin cewa karkatar da kudade zuwa tsarin noma na al’umma zai inganta tsaron abinci, rage rashin daidaito, da kuma taimakawa wajen yaki da sauyin yanayi, musamman yayin da Bankin Duniya ke shirin kara zuba jari a noma zuwa dala biliyan 9 a shekara nan da 2030.
Majiyar Labari: AA
