Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani inafanya kuwa ya kudumu mpango wa majaribio ambapo raia kutoka nchi 50, hasa barani Afrika, wanatakiwa kuweka dhamana ili kuomba viza ya Marekani; vilevile, inapandisha gharama ya dhamana hiyo hadi kufikia dola 20,000.
Rasimu ya tangazo iliyochapishwa Ijumaa katika jarida rasmi la serikali inaeleza kuwa tathmini iliyochukua karibu mwaka mmoja “ilitoa taarifa za kutosha” kuonyesha kuwa mpango huo wa dhamana unafanikisha uzingatiaji wa masharti ya viza, na hivyo utafanywa kuwa wa kudumu.
Tangazo hilo litatolewa rasmi siku ya Jumatatu, siku ambayo mpango huo utaanza kutekelezwa rasmi na kwa kudumu, na huenda nchi nyingine zikaongezwa kwenye orodha hiyo.
Mpango wa majaribio uliweka kiwango cha juu cha dhamana kuwa dola 15,000, huku viwango vya chini vya dola 5,000 na dola 10,000 vikiwekwa kulingana na uamuzi wa afisa wa ubalozi. Kanuni ya mwisho inapandisha kiwango cha juu hadi dola 20,000 na kuondoa kiwango cha chini cha dola 5,000.
Viza za biashara na utalii
Mpango huo unawataka wenye pasipoti kutoka nchi husika kulipa dhamana ili kufanyiwa ukaguzi wa viza za biashara na utalii — zinazojulikana kama viza za B1 na B2 — kwa ajili ya kusafiri kwenda Marekani.
Dhamana hiyo hurejeshwa iwapo maombi ya viza yatakataliwa au, iwapo viza itatolewa, ikiwa mtu huyo atazingatia masharti ya viza hiyo.
Utawala wa Trump ulianzisha mpango huo mwezi Agosti mwaka jana ili kudhibiti watu wanaokaa nchini Marekani zaidi ya muda unaoruhusiwa na viza zao, ikiwa ni sehemu ya juhudi pana za kuzuia uhamiaji haramu. Serikali inakadiria kuwa gharama ya kuwakamata na kuwarejesha makwao wageni waliozidisha muda wa viza zao ni takriban dola 18,000 kwa kila mtu.
Maafisa wa Wizara ya Mambo ya Nje wameusifu mpango huo kama wenye mafanikio makubwa. Kulingana na taarifa hiyo, mwaka 2024, karibu wageni 45,500 kutoka nchi 50 zinazohusika na mpango huo walizidisha muda wa viza zao. Hata hivyo, ilibainika kuwa katika miezi 10 ya kwanza ya mpango huo wa majaribio wa dhamana ya viza, idadi ya watu waliozidisha muda kutoka nchi hizo ilikuwa chini ya 50.
Mzigo mzito
Wapinzani wa mpango huo wamesema unaweka mzigo mzito usio wa lazima kwa watu kutoka nchi maskini wanaotaka kuwatembelea ndugu zao au kutafuta fursa za elimu au biashara nchini Marekani.
Kulingana na makadirio ya serikali na takwimu za mwaka wa kwanza wa mpango huo, awali Wizara ya Mambo ya Nje ilitarajia kuwa takriban waombaji viza 2,000 wangehitajika kuweka dhamana hiyo. Badala yake, wizara iligundua kuwa takriban waombaji 20,000 walihusika na sharti hilo la dhamana.
Karibu nusu ya waombaji hao walichagua kutolipa dhamana hiyo, na kulikuwa na punguzo la asilimia 83 katika idadi ya viza za biashara na utalii zilizotolewa kwa raia wa nchi zilizoorodheshwa katika mpango huo.
