Naibu Waziri Mkuu wa pili wa Somalia, Jibril Abdirashid Haji, ameamua rasmi kuachana na uraia wake wa Kenya, kwa kurejesha pasipoti yake ya Kenya na nyaraka husika katika Ubalozi wa Kenya mjini Mogadishu.
Hatua hiyo ya kurejesha nyaraka ilifanyika Jumatatu, tarehe 3 Agosti 2026, wakati wa ziara yake ubalozini hapo, ambapo Haji alimkabidhi nyaraka hizo Naibu Balozi wa Kenya nchini Somalia, Elias Barre Shill. Hatua hii inahitimisha kipindi cha zaidi ya miongo miwili ambacho alikuwa raia wa Kenya.
Uamuzi huo unakuja kufuatia mzozo wa kidiplomasia na kisheria uliojitokeza mwezi Juni, wakati mamlaka za Kenya zilipomzuia Haji kuingia nchini humo baada ya kuibua maswali kuhusu namna pasipoti yake ya Kenya ilivyopatikana.
Kwa mujibu wa maafisa wa Kenya, Haji aliwasili katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta akiwa na pasipoti ya kidiplomasia ya Somalia na visa halali, lakini alihojiwa kutokana na wasiwasi uliohusiana na nyaraka zake za uraia wa Kenya. Baadaye, alirejeshwa mjini Mogadishu.
Akizungumza baada ya kukabidhi nyaraka hizo, Haji alisisitiza kuwa uraia wake wa Kenya ulikuwa halali na wa muda mrefu, huku akikanusha madai kuwa aliupata kwa njia ya udanganyifu.
“Leo nimeamua kurejesha uraia wa Kenya niliokuwa nao na kuachana nao rasmi,” alisema. “Uamuzi huu unakuja kufuatia hali iliyojitokeza hivi karibuni na changamoto zinazowakabili watu wetu.”
Hakuna uhasama
Haji alisisitiza kuwa hatua hiyo haipaswi kutafsiriwa kama uhasama dhidi ya Kenya, nchi ambayo aliielezea kama rafiki wa karibu, mshirika na taifa dada lenye uhusiano wa kina wa kihistoria, kijamii na kiuchumi na Somalia.
Alitambua mchango wa miongo kadhaa wa Kenya katika kusaidia jamii za Somalia, ikiwa ni pamoja na kuwapokea wakimbizi, kutoa fursa za elimu, kuwezesha biashara na kukaribisha biashara na uwekezaji kutoka Somalia.
“Kenya na watu wake wanaendelea kuwa ndugu na marafiki zetu,” alisema.
Naibu Waziri Mkuu pia alionyesha shukrani kwa mchango wa Kenya katika usalama wa Somalia, ikiwa ni pamoja na jukumu la wanajeshi wa Kenya wanaohudumu katika misheni za kikanda na kimataifa.
Hata hivyo, alisema kuwa, katika wadhifa wake kama Naibu Waziri Mkuu wa Somalia, alichagua kuendelea mbele akitumia uraia na utambulisho wake wa Somalia pekee.
Haji alithibitisha kuwa ataendelea kusafiri kwa kutumia pasipoti ya kidiplomasia ya Somalia na kusema kuwa ana imani na nyaraka za taifa la Somalia.
Pia aliwahutubia raia wa Somalia ambao wameripoti kukumbana na changamoto wakati wa kusafiri, hasa kupitia uwanja wa ndege wa kimataifa wa Jomo Kenyatta, akiwataka waendelee kuwa na imani na utaifa wao.
“Ninaelewa wasiwasi na changamoto ambazo baadhi ya raia wamepitia,” alisema. “Lakini ninawahimiza Wasomali kuwa na imani na uraia wao na kutegemea kwa fahari pasipoti yao ya Somalia.”
