Gwamnatin Ghana na shirin soke yarjejeniyoyin dogon lokaci na saka hannun jari a ma’adinai tare da ninka kudin harajin hakar zinari (royalties), domin amfana da tashin farashin zinari a kasuwannin duniya.
Mukaddashin shugaban Hukumar Ma’adinai ta Ghana, Isaac Tandoh, ya ce gyaran dokokin na da nufin daidaita gwiwar masu zuba jari da kuma ƙara kuɗaɗen shiga ga gwamnati. A cewarsa, ba za a ƙara sabunta yarjejeniyoyin da ke kulle haraji da kudin hakar ma’adinai na tsawon shekaru ba, yayin da za a soke yarjejeniyoyin ci gaba gaba ɗaya.
Wani kudirin doka da ake sa ran gabatarwa a majalisa nan da watan Maris ya tanadi fara biyan royalties daga kashi 9%, zuwa 12% idan farashin zinari ya kai dala $4,500 a kowace awo. A halin yanzu, farashin zinari na zagaye dala $4,590.
Yarjejeniyar kamfanin Newmont da ta kare a Disamba ba za a sabunta ta ba, yayin da irin ta AngloGold Ashanti da Gold Fields za a soke su nan da shekarar 2027. Sabbin dokokin kuma za su ƙarfafa amfani da kamfanonin cikin gida wajen saye da samar da ayyuka.
Tandoh ya ce waɗannan matakai ba za su tsoratar da masu zuba jari ba, yana mai jaddada cewa kamfanonin hakar ma’adinai na ci gaba da samun riba ko da a ƙasashen da dokoki suka fi tsauri.
