Mnyarwanda mwenye umri wa miaka 66 anayekabiliwa na kesi nchini Uholanzi kwa kuchochea na kushiriki katika mauaji ya Watutsi 3,000 wakati wa mauaji ya kimbari ya 1994 alikanusha mashtaka Jumatano, akisema yeye mwenyewe alikuwa mwathirika.
Waendesha mashtaka wamemshutumu mwanamume huyo, aliyejulikana kama Eugene N., kwa “kuhusika binafsi katika mauaji ya Watutsi”, karibu 800,000 kati yao waliuawa katika kipindi cha miezi mitatu.
Wanadai aliingia kwenye “uvamizi wa uporaji na uharibifu” dhidi ya Watutsi katika wilaya ya kusini mwa Rwanda ya Mbazi, akichoma nyumba na kupora mali.
Muda mfupi baadaye, takriban Watutsi 3,000 waliokuwa wamekimbilia kwenye uwanja wa michezo wa Mbazi waliuawa.
Mshukiwa huyo anakabiliwa na mashtaka ya kuchochea na kushirikiana kutekeleza mauaji ya halaiki, pamoja na uhalifu wa kivita kutokana na uporaji huo.
Kukanusha mashtaka ya mauaji ya halaiki
Lakini wakati kesi yake ilipoanza huko The Hague, mtuhumiwa alisema kwa majaji: “Sijafanya matendo yote ninayodaiwa.”
“Kinyume chake, mimi pia nilikuwa mmoja wa waliotafutwa. Nimepoteza ndugu wengi wakati wa matukio hayo ya kutisha,” aliwaambia mahakama akimuomba achukuliwe huru.
Kwa ombi la utetezi, uso wake ulifichwa na sauti yake ikabadilishwa, kutokana na hofu kwa usalama wake nchini Rwanda.
Zaidi ya watu 800,000 waliuawa Rwanda kati ya Aprili na Julai 1994, kulingana na takwimu za Umoja wa Mataifa, wengi wao walikuwa wa kabila la Tutsi.
Kwa mujibu wa mamlaka za Uholanzi, mtuhumiwa kwa muda mrefu amekuwa chini ya uchunguzi wa waendesha mashtaka wa Rwanda, ambao waliitoa agizo la kimataifa la kukamatwa kwake mwaka 2014.
Hata hivyo, mtu huyo amepata uraia wa Uholanzi na hawezi kuhamishwa kwenda Rwanda. Ameishi Uholanzi tangu 1998.
Kesi inayodumu kwa miaka
Wachunguzi wa Uholanzi wamekuwa wakichunguza kesi yake tangu 2020, wakiwahoji mashahidi wengi ikiwa ni pamoja na baadhi nchini Rwanda.
Mawakili wa utetezi wa N. waliwaambia mahakama mteja wao alifanya “kila alichoweza” kuzuia mauaji ya halaiki na kwamba anahisi “hawezi kuvumilia” kushutumiwa sasa kwa makosa hayo.
Mmoja wa mawakili alisema kwamba N. alikuwa amepata msongo wa mawazo anapokumbuka tena kiwewe cha vurugu.
“Kesi hii imemtonesha tena majeraha yake. Yeye ni mtu aliyevunjika moyo,” alisema mahakamani.
Kesi katika Mahakama ya The Hague imepangwa kudumu hadi Juni 29, na hukumu inatarajiwa Agosti 28.
Mahakama za Ulaya zimewafungulia mashtaka na kutangazia hatia makumi kadhaa ya watu waliokuwa wahusika katika mauaji ya Rwanda chini ya kanuni ya mamlaka ya kimataifa, ambayo inaruhusu kusikiliza uhalifu mbaya zaidi hata kama ulifanywa nje ya nchi.
